چیپس رافرتی

Rafferty, Chips

بازیگر (1909، بروکن هیل نیو ساوت ویلز- استرالیا؛ 1971)

با نام جان گافیج به دنیا آمد. پیش از روی آوردن به بازیگری در سینما، مدت ها به عنوان چوپان، معدنچی و جاشوی کشتی مشغول به کار بود. در سال 1938 برای نخستین بار در فیلم بی قراری بازی کرد و از آن پس، ایفای نقش های اصلی و دوم در فیلم های استرالیایی، انگلیسی، امریکایی و محصولات مشترک را به عهده گرفت. در دهه ی 1940 به رادیو راه یافت و در مجموعه های نمایشی به گویندگی پرداخت. اما یک دهه ی بعد، علاوه بر تهیه کنندگی برنامه های رادیویی و تلویزیونی و بازی در آن ها، به تولید فیلم نیز روی آورد و در کمپانی های پلاتیپوس پروداکشنز و ساترن اینترنشنال مشغول کار شد. در 1971 در حال عبور از یکی از خیابان های سیدنی، بر اثر سکته ی قلبی درگذشت.

رافرتی قدی بسیار بلند (یک متر و نود و هشت سانتی متر) داشت و به عنوان مشهورترین شخصیت سینمای استرالیا شناخته می شد. در فاصله بین فروپاشی صنعت سینمای استرالیا در پیش از جنگ جهانی دوم و حیات دوباره آن در دهه ی 1970، تعداد کمی از بازیگران شانس آن را یافتند تا در سینما خود را به عنوان شخصیتی محبوب تثبیت کنند. رافرتی یکی از آنان بود و این فرصت نصیبش شد تا تصویری جهانی از استرالیایی های بلند قد و کم حرف را بر روی پرده به نمایش بگذارد. توانایی های او در سینما و اسب سواری، نخستین بار با بازی در چهل هزار اسب سوار به اثبات رسید و مورد توجه هاری وات، کارگرداناسکاتلندی که از استرالیا دیدن می کرد، واقع شد. وات در وسترن حماسی گله رانان او را به خدمت گرفت و جاذبه های فیلم باعث شد تا در استرالیا بماند و تپه مرگ را، بار دیگر با هم کاری او، بسازد. رافرتی در این فیلم نقش «پیتر لالور»، رهبر ایرلنی شورش نافرجام سال 1854، را بازی کرد؛ اما به رغم تلاش فراوان، به خاطر شکستن دو تا از دنده هایش و آسیب دیدن بر اثر سوختگی شدید، که در حین فیلم برداری اتفاق افتاد، و نیز داشتن چهره و لهجه ی استرالیایی، نتوانست بازی برجسته و مؤثری ارائه دهد. با این وجود، با برخورداری از شهرتی بین المللی، در طول دو دهه ی بعد توانست بیش از هر بازیگر دیگر در استرالیا، در فیلم های کارگردانان خارجی نقش هایی را بازی کند. رافرتی بیش تر نقش هایی را بازی می کرد که نماد روح آزاد و خشن استرالیایی های شکست ناپذیر بودند.                                         

از فیلم ها:

 1939- بی قرار (فرشمن)؛ 1940- دان راد، نماینده مجلس (ک. هال)، چهل هزار اسب سوار (چاول)؛ 1946- عشق های جوانا گادن (ج. فرند و ر. هیمر)، گله رانان (وات)؛ 1947- کریسمس در بوته زار (اسمارت)؛ 1949- تپه مرگ (وات)؛ 1952- کانگارو (مایلستون)؛ 1954- سلطان دریای مرجان (رابینسن)؛ 1956- اسمایلی (کسمنز)؛ 1958- اسمایلی سلاح بر می دار (کیمینز)؛ 1960- دوره گردها (زینه مان)، عجیب ترین کشتی در نیروی دریایی (مورفی)؛ 1962- شورش در کشتی بونتی (مایلستون)؛ 1967- دردسر مضاعف (تاروگ)؛ 1968- ساحل کونا (ل. جانسن)؛ 1969- فریب کاری (گ. داگلاس)؛ 1971- وحشت زده (کاچف).